Connect with us

FİZİK

Yerçekimsiz Ortamda Kamış İle Su İçebilir Miyiz?

Published

on

Sıvıların sebep olduğu basınca hidrostatik basınç denir. Bir sıvının altındaki toplam basınç, sıvı yüzeyindeki atmosfer basıncı ile hidrostatik basıncın toplamına eşittir. Durgun olan bir sıvıda, aynı seviyelerdeki basınçlar aynıdır. Sıvı içindeki yatay bir düzlem üzerindeki her noktada bu basınç değişmez.

Bir yüzme havuzunda, havuzun 1 m altına daldığımızda, bize etki eden toplam basınç, atmosfer basınç ile hidrostatik basıncın toplamına eşittir. 2 m aşağıya indiğimizde, hidrostatik basınç iki katına çıkacaktır. Ancak toplam basınç iki katına çıkmayacaktır.

Açıkhava için de benzer bir durum geçerlidir. Atmosfer Dünya’yı çepeçevre sarar. Dünya atmosferini, hava okyanusu gibi düşünebiliriz. Bu okyanusun dibinde, deniz seviyesinde, sıfır santigrat derece sıcaklıkta, açıkhava basıncı 1 atmosferdir. Bir dağın zirvesine doğru tırmandığımızda, açıkhava basıncı azalacaktır. Çünkü üzerimizdeki hava miktarı azalacaktır.

Everest Dağı’na tırmanan bir dağcıya etki eden atmosfer basıncı, deniz seviyesindeki açıkhava basıncının yaklaşık üçte biri kadardır.

İşte size küçük bir sihirbazlık numarası. Bir bardak suya bir kamışı daldırırsanız, kamışın ucu açıkken, kamışın içine su dolmaya başlar. Bu durum, kamıştaki su, bardaktaki su ile aynı seviyeye gelene kadar devam eder. Seviyeler eşitlendiğinde, kamışın içindeki suyun yüzeyindeki basınç ile bardaktaki suyun yüzeyindeki basınç eşit ve 1 atmosferdir. Kamışı emdiğimizde içindeki hava miktarını azaltırız. Bu durumda kamışın içindeki suyun yüzeyindeki hava basınç azalır. Bu durumda kamışın içindeki toplam basınç 1 atmosfer olana kadar, su kamış içinde yükselir.

Kamış içindeki havayı emerek basıncını % 2 düşürdüğümüzde, havanın basıncı 0,98 atm olur. Bunu 1 atmosferlik toplam basınca eşitlemek için kamış içindeki su yaklaşık 20 cm yükselir. Burada, 0,02 atmosfer  basıncı 20 cm yüksekliğindeki suyun hidrostatik basıncına eşittir.

Şimdi sıra sorumuza geldi. Uluslararası uzay istasyonu, Dünya çevresinde çembersel bir yörüngede dolanır. Bu istasyon içinde yerçekimi etkisi hissedilmez, ancak ortamda 1 atmosferlik hava basıncı vardır. Astronotlar, nefes alıp verirken hiç bir zorluk ile karşılaşmazlar. İstasyonda, bir bardak su, bardak olmadan da havada asılı kalabilir. Elimizde de bir kamış var. Bu su kütlesinden içmek istediğimizi düşünelim. Kamışı bu su kütlesinin içine sokuyoruz ve suyu emmeye çalışıyoruz. Suyu bu şekilde içebilir miyiz?

 

Bilimi gerçek hayat ile bağlantısız bir dizi karmaşık formülden ibaret, anlamsız ve sıkıcı bulmuyor. Çılgın deneyler yapmaya, son derece eğlenceli ve aydınlatıcı deneyimler yaşamaya bayılıyor. Günlük hayatta tanık olduğu doğa olaylarını merak ediyor, düşünüyor, araştırıyor ve bilimin hayatımızdaki yerinin öneminin farkında olmaktan gurur duyuyor.

EN POPÜLER YAZILAR

Copyright © 2017 Haydi Anlat

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert