Connect with us

FİZİK

Yeni Yıldızların Oluşum Sürecini Başlatan Nedir?

Published

on

Galaksiler, milyarlarca yıldız ve bu yıldızlar arasını dolduran gaz ve toz bulutlarından meydana gelen gök cisimleridir. Kendi ekseni etrafında dönen dev bir gaz ve toz yığını ile birlikte milyarlarca yıldızdan oluşan sarmal bir galaksi olan Samanyolu’nda, Güneş adı verilen yıldızın etrafında, eliptik bir yörüngede hareket eden Dünya isimli gezegende yaşamaya devam ediyoruz.  Yüzbinlerce ışık yılı uzaklıktan galaksimize baktığımızda, sarmal yapılı galaksimizin çapı 100 000 ışık yılıdır. Güneş ise bu galaksinin sarmal iki kolu arasında ve galaksinin kenarına yakın bir konumdadır.

Galaksimizin bir yerlerinde, binlerce ışık yılı uzaklıklarda, ıssız bölgelerde, hemen hemen mutlak bir boşluk içinde, gaz ve toz bulutları sessizce sürüklenmeye devam ediyor. Bu gaz ve toz bulutları her yönde trilyonlarca kilometre uzunlukta olabiliyor. Yıldızlararası bu gaz ve toz bulutu inanılmaz miktarlarda madde içerir. Gaz ve toz bulutları çoğunlukla hidrojen ve helyumdan meydana gelir. Bu bulutların kütleleri Güneş gibi yüzlerce yıldız oluşturabilecek kadardır.

Bir kesme şekerin hacmi yaklaşık olarak 1 santimetreküptür. Soluduğumuz havanın 1 santimetrekübünde 30 milyar kere milyar atom bulunur. Yıldızlar arası bulutların boyutlarının çok büyük olması, bulut içindeki atomların çok seyrek olması demektir. Yıldızlar arası gaz ve toz bulutunun 1 santimetrekübünde 10 atom olduğunu, dikkatli bir deney  sonucunda görmek sizleri şaşırtabilir. Bu bulutların içinden geçebilseydik, uzayın mutlağa yakın boşluğu içinde olduğumuzu düşünebilirdik.

Gaz ve toz bulutlarında rastlayacağımız element, evrende en bol bulunan hidrojendir. İkinci en bol element ise helyumdur. Her 16 hidrojen atomuna karşılık 1 tane helyum atomu, gaz ve toz bulutu içinde bulunur. Yıldızlar arası gaz ve toz  bulutu mutlak sıcaklığın 100 derece üzerinde yaklaşık -173 derece sıcaklığa sahiptir. Bu sıcaklıkta hidrojen atomları çok yavaş hareket eder. Hidrojen atomları hemen hemen hiç çarpışmazlar. Böyle bir gaz ve toz bulutu, galaksinin sarmal kollarına yaklaşmak için milyonlarca yıl beklemek zorundadır. Galaksinin dönüşü ile birlikte sarmal kollar, yıldızlar arası bulutları sıkıştıran şok dalgaları meydana getirir. İşte bu şok dalgaları yeni yıldızların oluşum sürecini başlatır.

Bilimi gerçek hayat ile bağlantısız bir dizi karmaşık formülden ibaret, anlamsız ve sıkıcı bulmuyor. Çılgın deneyler yapmaya, son derece eğlenceli ve aydınlatıcı deneyimler yaşamaya bayılıyor. Günlük hayatta tanık olduğu doğa olaylarını merak ediyor, düşünüyor, araştırıyor ve bilimin hayatımızdaki yerinin öneminin farkında olmaktan gurur duyuyor.

EN POPÜLER YAZILAR

Copyright © 2017 Haydi Anlat

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert