Connect with us

FİZİK

Radyoaktif Maddelerin Yarılanma Süreleri Nelere Bağlıdır ve Nasıl Hesaplanırlar?

Published

on

Bir atom büyüklüğü oranında radyoaktiftir. Atom numarası 82’den büyük olan tüm ağır elementler radyoaktiftir. Radyoaktif elementler kararlı hale gelmek için alfa, beta ve gama gibi ışımalar yapar. Işıma yapan elementler, farklı izotoplara dönüşür ve miktarları azalır.

Radyoaktif bir maddenin bozunma hızı, saniyedeki bozunma sayısıdır. Bozunma hızı, aktiflik olarak da adlandırılır. Aktiflik, maddenin içerdiği ve henüz parçalanmamış radyoaktif çekirdek sayısı ile orantılıdır. SI birim sisteminde, aktiflik birimi olarak becquerel (Bq) kullanılır.

Bir radyoaktif izotopun miktarının yarısının azalması için geçen süreye yarılanma süresi (yarı ömür) denir. Yarılanma süresi, belli sayıdaki çekirdeklerin bozularak sayılarının yarıya inme süresidir. Başlangıçtaki çekirdek sayısı, zamanla azalır. Bu azalma üstel olarak gerçekleşir. Yarılanma süresi, bozunma sabiti ile ters orantılıdır. Bozunma sabiti büyük olan çekirdeklerin yarılanma süreleri küçük, küçük olanların ise büyük olur.

Radyoaktif maddelerin yarı ömrüleri, saniyenin milyonda biri kadar kısa olabileceği gibi, milyonlarca yıl kadar uzun da olabilir. Bunu belirleyen radyoaktif maddenin türüdür.

Radyoaktif MaddeYarılanma Süresi
Uranyum - 2384 500 000 000 yıl
Toryum - 23424,5 gün
Protaktinyum - 2341,14 dakika
Uranyum - 234233000 yıl
Toryum - 23083000 yıl
Radyum - 2261590 yıl
Radon - 2223,83 gün
Polonyum - 2183,05 dakika
Bizmunt - 21419,7 dakika
Polonyum - 2140,0015 saniye
Bizmunt - 2105 gün
Polonyum - 210140 gün
Kurşun - 21426,8 dakika
Kurşun - 21022 yıl

1 yarı ömür geçtikten sonra radyoaktif maddenin miktarı yarılanır. 2 yarı ömür geçtiğinde başlangıçtaki miktarın çeyreğine, 3 yarı ömür geçtikten sonra çeyreğin yarısına, 4 yarı ömür geçtiğinde ise çeyreğin çeyreğine ulaşılır ve bu böyle devam eder.

Fosfor izotopunun yarılanma süresi 14,3 gündür. Elinizde bu maddeden 1000 gram varsa, madde miktarı 14,3 gün sonra 500 grama, 28,6 gün sona 250 grama, 42,9 gün sonra 125 grama düşecektir.

Karbon – 14 çekirdeğinin yarılanma süresi 5730 yıldır. Elinizde bu maddeden 100 gram varsa, madde miktarı 5730 yıl sonra 50 grama, 11460 yıl sonra 25 grama, 17190 yıl sonra 12,5 grama, 22920 yıl sonra 6,25 grama düşecektir.

Bilimi gerçek hayat ile bağlantısız bir dizi karmaşık formülden ibaret, anlamsız ve sıkıcı bulmuyor. Çılgın deneyler yapmaya, son derece eğlenceli ve aydınlatıcı deneyimler yaşamaya bayılıyor. Günlük hayatta tanık olduğu doğa olaylarını merak ediyor, düşünüyor, araştırıyor ve bilimin hayatımızdaki yerinin öneminin farkında olmaktan gurur duyuyor.

EN POPÜLER YAZILAR

Copyright © 2017 Haydi Anlat

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert