Connect with us

FİZİK

Kuvvet, Basınç, Temas Alanı Arasındaki İlişki Nasıldır?

Published

on

Elinizi öne doğru ve yere paralel olacak şekilde uzattığınızda, havanın ağırlığını hissedebiliyor musunuz?  Havanın bir ağırlığı var mı, yok mu? Eliniz havada beklediğinizde, kol kaslarınızda güç kaybı ve yorgunluk hissetmeye başlamanızın sebebi nedir?

Denizde, okyanusta veya ırmakta yüzen bir balık suyun farkında değildir. Balıkların yaşadığı su okyanusu gibi bizler de büyük bir hava okyanusu içinde, hatta dibinde yaşıyoruz. Gözle görünmeyen bir hava katmanı  – atmosfer dünyamızı çepeçevre sarıyor. Atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu, ağırlığı ve basıncı bizi hemen hemen hiç rahatsız etmiyor.

Kışın bir gölün yüzeyinin buz tuttuğunu gözünüzde candırmaya çalışın. Gölün yüzeyinde yürüyüş yaparken, bir kişinin ince buz tabakasına basarak suya gömüldüğünü düşünün. Bu kişiyi kurtarmak için göl yüzeyindeki deliğe nasıl yaklaşmanız gerekir? Buz üzerinde yürüyerek yaklaşırsanız, sizin sonunuz da bu kişiyle aynı olacaktır. Ancak buz üzerinde yüzüstü yatarak, yavaş yavaş ilerleyerek, suya düşen kişiye yaklaşabilirsiniz. Bu durumda buzun kırılma ihtimali daha azdır.

Ayakta ve yüzüstü durumda oluşan basınçlar arasındaki fark çok büyüktür. Ayakta iken buza temas eden alan sadece ayakkabılarınızın taban alanıdır. Yüzüstü yattığınızda ise buza temas eden alanınız daha büyük olacaktır. Temas eden alanınızın artması, buz yüzeyine uyguladığınız basıncı azaltır. Temas alanı büyüdükçe basınç azalır. Temas alanı küçüldükçe basınç artar. Ancak buza uyguladığınız kuvvet her iki durumda da aynıdır. Ayakta olsanız da yüzüstü buz yüzeyine uzansanız da buz yüzeyine uyguladığınız kuvvet ağırlığınıza eşittir.

Basıncın bir yönü yoktur. Basıncı oluşturan kuvvetin veya basıncın oluşturduğu kuvvetin bir yönü vardır. Kuvvet, basıncın oluştuğu yüzeye diktir. Elinizi açarak yere paralel olarak uzattığınızda, elinizin yere bakan tarafına yukarı yönde kuvvet uygulanır. Elinizin gökyüzüne bakan tarafına ise aşağı yönde kuvvet uygulanır. Elinize aşağı ve yukarı yönde uygulanan kuvvetler eşit büyüklüktedir. Bu kuvvetlerin yönleri zıt olduğu için elinize etki eden toplam kuvvet sıfırdır.

Elimiz havada bir süre beklediğinizde, kol kaslarınızda güç kaybı ve yorgunluk hissetmeye başlamanızın sebebi, atmosfer basıncının oluşturduğu kuvvet değildir. Tek sebep, yerçekiminin ellerinizi ve kollarınızı yerin merkezine doğru çekmesidir.

Bilimi gerçek hayat ile bağlantısız bir dizi karmaşık formülden ibaret, anlamsız ve sıkıcı bulmuyor. Çılgın deneyler yapmaya, son derece eğlenceli ve aydınlatıcı deneyimler yaşamaya bayılıyor. Günlük hayatta tanık olduğu doğa olaylarını merak ediyor, düşünüyor, araştırıyor ve bilimin hayatımızdaki yerinin öneminin farkında olmaktan gurur duyuyor.

EN POPÜLER YAZILAR

Copyright © 2017 Haydi Anlat

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert